Przełom w diagnostyce CLL: Nowy biomarker z Bydgoszczy i projekt ABM (2025-2026)

Na medycznej mapie Bydgoszczy stawiamy właśnie wyraźny, nowy znak. Jako naukowcy z Collegium Medicum UMK w Bydgoszczy, realizujemy projekt, który może zmienić sposób, w jaki diagnozujemy najczęstszą białaczkę dorosłych, czyli Przewlekłą Białaczkę Limfocytową (CLL). Czujemy ogromną odpowiedzialność, ale i wdzięczność, bo nasze działania zyskały solidne zaplecze: Agencja Badań Medycznych (ABM) przekazała nam grant w wysokości 15 milionów złotych.

Skupiamy się na konkretnym celu w latach 2025–2026: chcemy wprowadzić do szpitali nasz innowacyjny biomarker CLL Bydgoszcz. Pozwoli nam on na precyzyjną ocenę ryzyka, dzięki czemu będziemy mogli wyprzedzać ruchy choroby i podejmować decyzje o leczeniu z dokładnością, jakiej wcześniej nie mieliśmy. Budujemy pozycję lidera hematologii, ale przede wszystkim dajemy Tobie i innym pacjentom nadzieję na skuteczniejszą terapię.

Niejednorodny przebieg CLL – wyzwanie diagnostyczne

Mierzymy się z Przewlekłą Białaczką Limfocytową jak z podstępnym przeciwnikiem. To nie jest ostra białaczka (AML czy ALL), która atakuje nagle. Tutaj mamy do czynienia z zagadką: u jednych choroba latami nie daje objawów, u innych przybiera agresywną postać CLL i postępuje błyskawicznie.

Właśnie ta różnorodność spędza nam sen z powiek. Brakowało nam dotąd narzędzia, które pozwoliłoby od razu odpowiedzieć na pytanie: jak zachowa się nowotwór w Twoim przypadku? Często obecne metody nie wystarczają, byśmy mogli z pełną pewnością oddzielić przypadki wymagające natychmiastowego działania od tych, gdzie bezpieczniej jest poczekać. Nasz bydgoski projekt wypełnia tę lukę.

Stratyfikacja ryzyka a strategia „obserwuj i czekaj”

Wiemy, jak trudny jest moment, gdy słyszysz diagnozę, a potem zalecenie „obserwuj i czekaj” (ang. watch and wait). Bierne czekanie z nowotworem budzi lęk. Jednak pamiętajmy, że przy łagodnym przebiegu zbyt wczesna chemia bardziej szkodzi, niż pomaga. Dlatego tak ważna jest dla nas stratyfikacja ryzyka CLL.

Nasze nowe narzędzie ma za zadanie wyłowić z tłumu pacjentów wysokiego ryzyka. To właśnie te osoby nie powinny żyć w niepewności, lecz trafić od razu na terapię celowaną w hematologii. Pracujemy też nad monitorowaniem tzw. minimalnej choroby resztkowej (MRD). Dzięki biomarkerowi sprawdzimy, czy po leczeniu zostały w organizmie jakieś śladowe komórki nowotworowe mogące wywołać nawrót. To fundamentalnie zmienia nasze podejście do Twojego leczenia.

Szczegóły projektu badawczego CM UMK i ABM

Liderem tych działań jest nasze Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy. W laboratoriach Katedry Hematologii rozwijamy technologię opartą na diagnostyce molekularnej białaczki. Szukamy specyficznych białek i analizujemy szlaki sygnałowe, które stanowią unikalny „podpis” nowotworu.

Grant 15 mln PLN od ABM to dla nas gwarancja, że badania kliniczne CM UMK prowadzimy na światowym poziomie, używając najlepszego sprzętu. Obecnie realizujemy projekt walidacji klinicznej ABM. Nie błądzimy już po omacku: potwierdzamy skuteczność odkrytego biomarkera na dużej grupie chorych. Chcemy dać lekarzom test powtarzalny i wiarygodny.

Kto może skorzystać z nowego biomarkera? Dostępność 2025-2026

Musimy jednak ostudzić emocje: w latach 2025–2026 dostęp do tej metody jest ściśle limitowany. Nie jest to jeszcze test komercyjny. Skorzystasz z niego tylko wtedy, gdy zakwalifikujemy Cię do programu badawczego w naszych ośrodkach partnerskich.

Szukamy zazwyczaj osób ze świeżą diagnozą lub w trakcie monitorowania, gdy standardowe wyniki są niejednoznaczne. Udział w badaniu to szansa na medycynę spersonalizowaną, ale i wkład w naukę. Przestrzegamy: nie szukaj testu na „własną rękę”, bo na tym etapie tylko w ramach naszego badania wyniki mają wartość kliniczną.

Zastrzeżenie (YMYL): Poniższa treść ma charakter edukacyjny. Pamiętaj, że opisywany biomarker przechodzi obecnie fazę walidacji i jest dostępny wyłącznie w określonych procedurach badawczych. Te informacje nie zastąpią wizyty w gabinecie lekarskim ani profesjonalnej diagnozy. Każdą decyzję o leczeniu omawiaj ze swoim lekarzem prowadzącym.

Jesteś pacjentem z diagnozą CLL lub opiekujesz się kimś chorym? Porozmawiaj ze swoim hematologiem o możliwościach kwalifikacji do programów badawczych i sprawdzaj komunikaty Agencji Badań Medycznych, by wiedzieć, co dzieje się w projekcie.